ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده بسیار زیاد هستند که یک نمونه از آن ساخت پل های بزرگ به دلیل مقاومت کششی بالا است.
بتن پیش تنیده با استفاده از فناوری پیش تنیدگی تولید شده است و از خصوصیات ویژه ای برخوردار است که به شدت مورد توجه صنعت ساخت و ساز است. این بتن را می توان یک بتن مسلح دانست که در آن میله ها یا سیم های فولادی پیش از ریختن بتن در معرض یک فشار قوی پیش تنیده می شود. بدین ترتیب یک نیروی پیش تنیدگی در بتن بوجود می آید که مانع از شکستن و ترکیدن بتن در اثر بارگذاری می شود.
چند نوع تاندون فولادی برای بتن پیش تنیده به کار رفته اند؟
این تاندون ها در دو نوع تاندون های پیش تنیده و تاندون های پس تنیده وجود دارند.
- تاندون پیش تنیده: این تاندون بدین صورت است که رشته ها یا سیم های فولادی پیش از ریختن بتن در معرض فشار قرار می گیرند. تولیدکنندگان، تاندون ها را میان لنگرها کشیده و آنها را در معرض کشش قرار می دهند. زمانیکه یک نیروی مشخص به تاندون وارد می شود بتن در پیرامون آنها ریخته می شود و با خشک شدن بتن، به تاندون ها پیوند می خورند.
- تاندون پس تنیده: این تاندون ها برای سازه های بتنی درجا متداول تر هستند و منعطف تر به شمار می آیند.
مهمترین ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده کدامند؟
کاربردهای بتن پیش تنیده بسیار زیاد است اما متداول ترین آنها موارد زیر می باشند:
1- پل های متوسط تا بزرگ مقیاس
این بتن برای ساخت پل هایی که دهانه های متوسط تا بلندی دارند، بسیار عالی است. این بتن ها می توانند مقاومت و استحکامی که برای پل های بلند لازم است را ارائه دهند. تفاوت زیادی میان پل های معمولی و پل های احداثی با بتن پیش تنیده وجود دارد.
2- ساختمان های بلند با کاربری مسکونی و تجاری
بتن پیش تنیده از جنبه های مختلفی می تواند برای ساختمان های بلند مرتبه مناسب باشد. استحکام بالا و مقاومت بسیار خوب بتن پیش تنیده، آن را گزینه مناسبی برای ساخت و سازهای بلند مرتبه کرده است. چرا که این بتن ها می توانند سقف سازه های بلند مرتبه را از آسیب های ناشی از نیروهای جانبی و تغییر شکل مصون نگه دارند و همچنین وزن این سازه ها را کاهش دهند. بررسی ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده نشان می دهد که بهترین انتخاب برای ساخت سازه های بلند مرتبه است.
3- تونل ها در پروژه های شهری
تونل ها از سازه های خاص هستند که احداث آنها در بالاترین سطح مقاومت و استحکام از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. بتن پیش تنیده می تواند تونل های شهری را در برابر فشار و نیروهای جانبی مقاوم کند. بنابراین تونل ها دارای طول عمر بالایی خواهند بود.
4- ساخت سازه های دریایی خاص
تک تک ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده بیانگر این است که این مصالح برای ساخت سازه های خاص عالی است. با استفاده از بتن پیش تنیده می توان ساخت سدها، آبگیرها و دیگر سازه های دریایی استفاده شود. مقاومت بتن پیش تنیده نسبت به بتن معمولی، کاملاً بیشتر است. سازه های دریایی که دارای شکل های خاص هستند در بهترین شرایط با استفاده از بتن پیش فشرده ساخته می شوند.
5- مخازن بزرگ با کاربری ذخیره آب و مواد صنعتی
این بتن ها می توانند برای ساخت مخازن استوانه ای بزرگ به کار روند. این بتن موجب کاهش تنش کشش و کاهش میزان ترک های حاصل از فشار مایعات در مخازن بزرگ می شود. مخازن بزرگ به منظور ذخیره سازی آب آشامیدنی، آب صنعتی و بعضی از مایعات در تأسیسات صنعتی به کار می روند.
6- باند بتن پیش تنیده در فرودگاه ها
با مروری از ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده می توان متوجه شد که این بتن برای ساخت باند در فرودگاه بسیار مناسب است. باندهای فرودگاه ها در معرض بار زیادی هستند و این مسئله سبب می شود که مستعد آسیب های زیادی باشند. بنابراین باید با استفاده از بتن مقاوم مانند بتن پیش فشرده ساخته شوند.
چرا بتن پیش تنیده توانسته است صنعت ساختمان را متحول کند؟
- مقاومت قابل توجه: بتن پیش فشرده دارای استحکام بسیار زیادی است. استحکام بسیار زیاد، چالشی که در استفاده از بتن معمولی با آن مواجه بوده ایم را از بین می برد. بتن پیش فشرده به نسبت بتن معمولی دارای مقاومت کششی بسیار زیادی است.
- پایداری بیشتر: پایداری بیشتر یعنی نیروها و تنش های مختلف نمی توانند طول عمر این بتن را کاهش دهند.
- کاهش وزن: این بتن می تواند وزن برخی از سازه ها را بیش از 50 درصد کاهش دهد. کاهش وزن سازه ها موجب شده است که ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده بیشتر مورد توجه باشند.
- افزایش ایمنی: زمانی که مقاومت افزایش پیدا کند و در عین حال وزن کاهش پیدا کند، یک ویژگی خوب برای سازه ایجاد می شود که آنهم افزایش ایمنی می باشد.
چطور بتن پیش تنیده در افزایش سرعت ساخت و ساز اثرگذار است؟
- زمان اجرای سقف ها کاهش پیدا می کند.
- نیازی به قالب بندی در محل نمی باشد.
- ساختمان با استفاده از قطعات پیش ساخته احداث می شوند.
- بخش های مختلف یک سازه را می توان به صورت همزمان ساخت.
- عملیات اصلاحی به منظور حذف ترک ها و خیزها به صورت قابل توجهی کاهش پیدا می کند.
- سرعت نصب بتن در بخش های مختلف ساختمان افزایش پیدا می کند.
- نیاز به اجرای پایه های موقت کم می شود و زمان مربوط به انجام این کار کم می شود.
سخن پایانی
با برخی از ویژگی ها و کاربردهای قابل توجه بتن پیش تنیده آشنا شدیم. امکان نصب بتن پیش تنیده در دهانه های بلند، تحمل بارهای سنگین، کنترل ترک و طول عمر بالا از بهترین ویژگی های بتن پیش تنیده هستند. در نتیجه برای ساخت سازه دریایی، پل، مخازن بزرگ ذخیره آب، ساختمان های مرتفع، باند فرودگاه، تونل و نیروگاه ها از بتن پیش تنیده استفاده می شود و این سازه ها دارای طول عمر بالایی خواهند بود.
