چه زمانی به مقاوم سازی بتن نیاز است؟

مقاوم سازی بتن در صورت ترک خوردگی شدید، خوردگی آرماتور، آسیب های ناشی از زلزله، افزایش طبقات و تغییر کاربری لازم است.

مقاومت بتن از اصلی ترین خصوصیات بتن سخت شده است. مقاومت بتن نشان می دهد که بتن تا چه میزان در برابر فشار، تنش کششی، نیروی خمشی و نیروی برشی تحمل می آورد. یکی از انواع بتن که دارای سطح بالایی از مقاومت کششی و فشاری است، بتن پیش تنیده است.

چرا مقاومت بتن مهم است؟

مقاومت بتن بر میزان دوام و استحکام یک سازه اثرگذار می باشد و مسلم است که اهمیت زیادی داشته باشد.

مقاومت موردنیاز بتن در واقع ظرفیت باربری موردنیاز برای احداث یک سازه یا مصالح بتنی می باشد. مقاومت بر اساس استانداردهای خاص، نوع بارگذاری، میزان بارگذاری و سازه تحت بارگذاری مشخص می شود. استانداردهایی که برای تعیین میزان مقاومت لازم برای بتن به کار می روند، موارد زیر است:

در چه مواردی باید مقاوم سازی بتن انجام شود؟

برخی از نشانه ها یا شرایط بیانگر این هستند که به مقاوم‌سازی بتن‌های موجود نیاز است:

حالا توضیحاتی درباره هر یک از این نشانه ها یا شرایط بوجود آمده، ارائه می دهیم:

1.    ترک خوردگی شدید در سازه

زمانی که ترک هایی در سازه ایجاد می شود، یعنی سازه دچار ضعف شده است. ترک های قطری نشان می دهند که سازه در برابر نیروهای برشی ضعیف هستند. ترک های افقی در بالای ستون ها نشان می دهند که سازه در در برابر خمش دچار مشکل است. همچنین ترک های موازی با آرماتورها، بیانگر خوردگی فولاد هستند. تمامی این ترک ها نشان می دهد که باید اقدامات لازم برای جلوگیری از گسترش ترک ها و حذف ترک ها انجام شود.

2.    تغییر کاربری ساختمان

اگر قرار است کاربری ساختمان تغییر کند، باید به مقاوم سازی بتن اقدام نمود. فرض کنید که یک سازه مسکونی قرار است به یک مدرسه تبدیل شود. در چنین شرایطی حتماً باید سازه را تقویت کرد. میزان بارهای زنده در یک ساختمان مسکونی با یک مدرسه کاملاً متفاوت است و کاملاً مشخص است که یک مدرسه در معرض بارهای شدیدتری است.

3.    اضافه کردن طبقه به ساختمان های موجود

اگر یک یا چندین طبقه به ساختمان اضافه شود، نیاز به تقویت بتن سازه است. اضافه کرن طبقات ساختمان موجب افزایش بارهای ثقلی می شود و همچنین سازه را در برابر باد و زمین لرزه ضعیف تر می کند. بنابراین باید سطح مقاومت سازه افزایش پیدا کند. راهکارهای افزایش مقاومت ساختمان ها در شرایطی که قرار است یک یا چندین طبقه به ساختمان اضافه شوند، تخصصی است و باید به دقت از سوی مهندسان صورت بگیرد.

4.    خوردگی آرماتورها و کاهش ظرفیت باربری

خوردگی آرماتورهای فولادی در سازه های بتنی فولادی به وفور رخ می دهد. این مسئله حتماً سازه را ضعیف می کند. بنابراین نیاز به مقاوم سازی بتن می باشد. مواردی مانند نقوذ رطوبت، نفوذ کلر، نفوذ دی اکسید کربن و دیگر مواد خورنده به داخل بتن موجب می شوند که آرماتورها دچار خوردگی شوند.

خوردگی آرماتورها به آسانی قایل تشخیص است و نشانه های آنها شامل لکه های زنگ زدگی روی سطح بتن، ترک های موازی با آرماتورها، طبله شدن سطح بتن، پوسته پوسته شدن بتن و … می باشند. سازه هایی که در محیط های شرجی هستند بیشتر در معرض خوردگی هستند.

5.    عیوب اجرایی و طراحی

عیوب اجرایی و طراحی در بسیاری از سازه ها در ایران مشاهده می شوند. استفاده از بتن با مقاومت بسیار پایین، آرماتورگذاری نامناسب و طراحی بدون در نظر گرفتن بارهای پیش بینی شده موجب تضعیف ساختمان ها می شوند.

بنابراین لازم است با روش های مناسب به مقاوم سازی بتن اقدام نمود. مقاومت پایین بتن در برخی از سازه ها در ایران ناشی از استفاده از سیمان نامرغوب، نسبت نادرست آب به سیمان، عمل آوری نادرست و بتن ریزی غیراصولی می باشد.

6.    به روزرسانی آیین نامه های ساختمانی و لرزه ای

آیین نامه های ساختمانی و لرزه ای، چند وقتی یکبار تغییر می کند. هر بار که این آیین نامه ها تغییر می کنند و سخت گیرانه تر می شوند، شاید ایجاد تغییراتی در ساختمان ها لازم باشد. برخی از سازه ها اصلاً با استانداردها و آئین نامه های جدید تطابق ندارند.

بعضی از سازه های خاص مثل مراکز درمانی، مراکز آموزشی، مراکز اوژانس و آتش نشانی که بعد از زمین لرزه باید سرپا باشند، باید ایمنی و مقاومت بالایی داشته باشند. لذا این سازه ها باید مطابق با جدیدترین استانداردهای آئین نامه ها تقویت شوند.

7.    مقاوم سازی بتن به دلیل آسیب های ناشی از زمین لرزه

زمین لرزه، دارای قدرت تخریب بسیار زیادی است. برخی از سازه ها شاید در زمان وقوع زمین لرزه سرپا باقی بمانند اما دچار آسیب های پنهانی شوند که حتماً در زمین لرزه های بعدی آسیب می بینند. لذا به تقویت سازه بتنی نیاز است.

آسیب های ناشی از زمین لرزه ممکن است به صورت ترک های ضربدری در دیوارهای برشی، ترک های قطری در ستون ها، از بین رفتن پوشش بتنی و مشخص شدن آرماتورها، جدا شدن اتصالات تیر به ستون و ترک خوردگی گره های سازه ای باشند.

همچنین ممکن است سیل، طوفان، آتش سوزی و انفجار موجب آسیب هایی در سازه بتنی شوند. در هر یک از این موارد باید میزان آسیب دیدگی بررسی شود و سازه به دقت و به روش مناسب تقویت شود.

سخن پایانی

زمانی که تشخیص دادید به مقاوم سازی بتن نیاز است باید از روش مناسب برای تقویت بتن استفاده کنید. انتخاب روش مناسب تقویت بتن و پیاده سازی اصولی از اهمیت زیادی برخوردار است و اصلاً نباید خودسرانه و بدون نظر مهندسان انجام شود.