علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده شامل کیفیت پایین بتن، تغییرات دمایی در فرآیند عمل آوری و فاصله نامناسب مفتول های پیش تنیدگی است.
ترک در بتن به دلیل تغییر مکان های بارگذاری، انبساط و انقباض ناشی از دما و مشکلات دیگر رخ می دهد. از بتن پیش تنیده انتظار می رود که با مشکل ترک خوردگی مواجه نشود. اما گاهی شاهد شکل گیری ترک هایی در بتن های مختلف به دلایل گوناگون هستیم. یکی از ترک هایی که گاهاً در بتن پیش فشرده رخ می دهد، ترک های بخش انتهایی تیر است که به دلایل مختلف ایجاد می شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
قبل از بررسی دلایل ترکخوردگی ها در بتن به این موضوع اشاره کنیم که کیفیت بتن پیش تنیده در پیشگیری از ایجاد ترک نقش مؤثری دارد. به همین دلیل توصیه می کنیم که بتن پیش تنیده را از تولیدکنندگان بنام مانند بتن پیش فشرده ایران bpico خریداری کنید.
رایج ترین علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده چیست؟
دلایلی که موجب ترک خوردگی در این بخش از بتن پیش تنیده می شوند را بررسی می کنیم:
1. انتقال نیروی پیش تنیدگی به بتن
کابل یا مفتول فولادی پیش از بتن ریزی در معرض کشش قرار می گیرد. بعد از رسیدن بتن به مقاومت لازم، نیروی کششی کلاً به بتن هدایت می شود. در اینجا در نزدیکی آخر تیرچه یک سری تنش هایی بوجود می آید که چنانچه از ظرفیت بتن بیشتر باشد ترک هایی در قسمت انتهایی شکل می گیرد.

2. مقاومت اندک بتن در زمان رها شدن کابل ها
یک علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده ، مقاومت اندک بتن در زمان رها شدن کابل ها می باشد. بتن بایستی در زمان هدایت نیروی پیش تنیده از مقاومت کافی برخوردار باشد. در صورتیکه مقاومت بتن اندک باشد نمی تواند تنش های ناشی از انتقال نیرو را کم کند. سن پایین بتن، عمل آوری نامناسب، طرح اختلاط اشتباه، نامناسب بودن آب به سیمان و تراکم پایین بتن سبب می شود که مقاومت بتن در زمان رهاسازی کابل ها بسیار پایین باشد.
3. تمرکز تنش در بخش آخر تیرچه
بخش آخر تیرچه، نقاط انتقال نیرو و تغییرات ناگهانی تنش ها می باشند. در نتیجه همه قسمت های تیرچه به یک اندازه در معرض تنش نیستند. مواردی شامل نقاط قرارگیری مفتول ها، فاصله کابل ها از همدیگر، پوشش بتنی، هندسه مقطع و شکل انتهای تیرچه سبب می شود که تمرکز تنش در بخش آخر تیرچه بیشتر شود و این مسئله یک علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده می باشد.
4. نامناسب بودن فاصله مفتول های پیش تنیدگی
به ساختار تیرچه پیش تنیده به دقت نگاه کنید. قرارگیری فولاد پیش تنیده مستقیماً بر چگونگی انتقال نیرو به بتن اثر می گذارد. چنانچه مفتول ها زیاد به لبه یا سطح جان تیرچه نزدیک باشد، تنش های بزرگی شکل می گیرد. همچنین فاصله نامناسب میان مفتول ها موجب پخش غیرهمگون تنش می شود.
5. رها شدن ناگهانی نیروی پیش تنیدگی، علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده
اینکه نیروی پیش تنیدگی چطور رها شود، مهم است. در صورتیکه نیرو به یکباره رها شود، انرژی ذخیره شده در فولاد ظرف مدت کوتاهی به بتن انتقال پیدا می کند. در اینجا تنش های موضعی زیاد می شود و در ادامه ترک هایی در بخش آخر تیرچه شکل می گیرد.
6. تغییرات دمایی در پروسه عمل آوری
در کارخانه های بزرگ مانند کارخانه بتن پیش فشرده ایران bpico به کنترل دما توجه زیادی دارند. کاهش یا افزایش دما موجب اختلاف دمایی میان بخش های مختلف تیرچه می شود که در نهایت بتن در اثر این تغییرات دمایی، با تنش هایی مواجه می شود. این تنش ها موجب ترک خوردگی در نقاط حساس تیرچه که یکی از آنها بخش انتهایی تیرچه است، می شود.
7. اصطکاک و هدایت آرام نیرو
یک علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده ، اصطکاک و انتقال تدریجی نیرو است. نیروی پیش تنیدگی در بخش انتهای تیرچه به یکباره در کل طول عضو پخش نمی شود. هدایت نیرو از فولاد به بتن در یک طول معین انجام نمی شود. زمانی که نیرو مطابق با آنچه انتظار می رود زیاد نمی شود ترک های متعددی ایجاد می شود.
8. ترک های مربوط به حمل و نقل
در اثر حمل و نقل نادرست ممکن است ترک هایی در بتن ایجاد شود. حمل و نقل تیرچه پیش تنیده باید توسط جرثقیل دارای راننده ماهر انجام شود. اگر بی احتیاطی صورت بگیرد حتماً لنگر و تنش های غیرمنتظره ایجاد می شود.
آیا کیفیت پایین تیرچه پیش تنیده سبب ترک انتهایی می شود؟
بله، اگر تیرچه پیش تنیده دارای کیفیت پایینی باشد حتماً دچار ترک خوردگی هایی می شود. چرا که کیفیت پایین تیرچه پیش تنیده سبب مقاومت کششی پایین، تخلخل زیاد و تراکم نامناسب می شود.
به همین دلیل تأکید می کنیم که تیرچه پیش تنیده را از کارخانه بتن پیش فشرده ایران bpico خریداری کنید. زیرا هرگز با این مشکل مواجه نمی شود. کیفیت تولید را از چندین نظر می توان بر روی ترک ها اثرگذار دانست. به جدول زیر توجه کنید:
| عوامل مؤثر بر کیفیت بتن پیش تنیده | تأثیرات بر ترک انتهایی بتن |
| مقاومت فشاری بتن | افزایش مقاومت فشاری ← کاهش احتمال ترک خوردگی |
| مقاومت کششی | افزایش مقاومت کششی ← کنترل بهتر ترک خوردگی |
| نسبت آب به سیمان | کاهش نسبت ← کاهش احتمال ترک خوردگی |
| عمل آوری | عمل آوری خوب ← کاهش احتمال ترک |
| کیفیت مواد اولیه تولید | کیفیت بالا ← ساختار یکدست و کاهش احتمال ترک |
زمانی که کیفیت بتن پیش تنیده پایین باشد پیامدهای مختلفی برای سازه بوجود می آید. با توجه به این مسئله پیشنهاد می کنیم که تمامی بتن های پیش تنیده موردنیاز خود را از کارخانه های حرفه ای به شرط تضمین کیفیت خریداری کنید.
سخن پایانی
علت ترک های انتهایی در تیرچه پیش تنیده هر چه که باشد، کیفیت سازه را در معرض خطر قرار می دهد. با توجه به این مسئله باید عواملی که در این مسئله دخیل هستند شناسایی شود و ضمن توجه به راهکارهای پیشگیرانه به خرید بتن پیش تنیده باکیفیت اقدام شود.
راهکارهای پیشگیرانه از تولید تا حمل و سپس نصب باید مورد توجه قرار بگیرند. چرا که هر یک تأثیرگذار هستند و بی توجهی به هر یک، سایر اقدامات صورت گرفته برای پیشگیری را بی اثر می کند.



