اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی به دلیل بدست آوردن مقاومت کافی و کاهش تغییر شکل و آسیب دیدگی بتن باید در نظر گرفته شود.
پیش تنیدگی بدان معناست که نیرو و تنش های وارده به سازه بالانس شود تا مانع از شکستن آن شود. برای پیاده سازی پیش تنیدگی در بتن قبل از در معرض تنش قرار گرفتن، میله های فولادی در آن کار گذاشته می شود که تنش کششی را وارد کنند و نیروهای وارده به سازه را دفع کنند.
بتن از پرکاربردترین مصالح است اما ترد و شکننده است. پیش تنیدگی بتن سبب می شود که ترد و شکننده باشد و دارای انعطاف پذیری بالایی باشد. سن بتنی که قرار است تکنیک پیش تنیدگی روی آن اجرا شود، مهم است.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی دقیقاً چیست؟
سن بتن از نظر معیاری برای تشخیص پیش تنیدگی نیست ولی فاکتوری برای مدت زمان سپری شده از بتن ریزی می باشد.
سن این مصالح می تواند مقاومت واقعی بتن در زمان اجرا یا انتقال پیش تنیدگی را بیان کند. بتن در اثر گذشت زمان و پابرجا بودن هیدراتاسیون سیمان به مقاومت و مدول الاستیسیسته زیادی می رسد. لذا اگر سن بتن پایین باشد نسبت به تنش های ناشی از پیش تنیدگی دچار حساسیت بیشتری است. لذا سن بتن را بر مبنای مقاومت موردنیاز و الزامات طراحی و مشخصات فنی مشخص می کنند و به دنبال اعلام روز و ماه نیستند.
چرا اجرای زودهنگام پیش تنیدگی با پیامدهایی همراه است؟
در صورتیکه نیروی پیش تنیدگی هنگامی رخ دهد که بتن همچنان به مقاومت کافی نرسیده است، تنش بوجود آمده شاید از میزان ظرفیت بتن در بعضی از نقاط بیشتر شود.
با توجه به اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی نباید پیش تنیدگی زودتر از زمان ایده آل انجام شود. ادامه داشتن این وضعیت قطعاً بی خطر نیست و با مشکلات زیر همراه است:
- ترک های مختلفی در بتن ایجاد می شود.
- تنش های ناگهانی رخ می دهد.
- نقاط ابتدایی و مهاری دچار آسیب دیدگی هایی می شوند.
- حتماً تغییر شکل عضو رخ خواهد داد.
- در قسمت هایی از بتن خرد شدگی و جداشدگی رخ می دهد.

پیامدهای پیش تنیدگی دیرهنگام چیست؟
اگر پیش تنیدگی دیرتر از زمان ایده آل انجام شود حتماً مشکلاتی را از نظر کیفیت اجرا و هزینه اجرا بوجود می آورد.
سرعت بازگشت قالب ها و تعداد قطعات تولید شده روزانه در کارخانه های تولید مصالح ساختمانی پیش ساخته از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. چنانچه انتقال نیرو بدون علت فنی تا زمان زیادی به عقب بیفتد حتماً مشکلاتی بوجود می آید که عبارتند از:
- چرخه تولید طولانی و طولانی تر می شود.
- هزینه های تولید افزایش پیدا می کند.
- ظرفیت تولید بدون شک کم و کمتر می شود.
- قالب ها در تایم طولانی تر اشغال هستند و زمانی که قالب ها خالی شوند و بتوان از آن مجدد استفاده کرد، طولانی می شود.
با توجه به اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی حتماً در کارخانه های تولید بتن پیش تنیده که حرفه ای در این زمینه فعالیت دارند (مانند کارخانه بتن پیش فشرده ایران bpico) پیش تنیدگی در زمان مناسب و با استفاده از بتن در وضعیت مناسب انجام می شود.
سن بتن چه تأثیری بر مدول الاستیسیته دارد؟
مدول الاستیسیته بتن با افزایش سن بتن بیشتر می شود. این مسئله در آنالیز رفتار عضو پیش تنیده بسیار مهم است.
مدول الاستیسیته یا مدول یانگ از تعاریف مهم در علم مقاومت مصالح می باشد. مدول الاستیسیته، یک خاصیت مکانیکی می باشد که نسبت تنش به کرنش محوری را در بخش الاستیسیته ماده بیان می کند.
بتن با مدول پایین تر ارائه دهنده تغییر شکل بیشتری در معرض تنش می باشد. لذا اعمال نیروی پیش تنیدگی در سنین بسیار پایین قطعاً رفتار متفاوتی در مقایسه با عضوی دارد که بتن آن به حداکثر مقاومت و سختی رسیده است.
آیا عمل آوری بر زمان مناسب پیش تنیدگی اثرگذار است؟
بله، سن بتن بدون لحاظ شرایط عمل آوری هیچگونه اطلاعات درستی درباره آمادگی عضو در اختیار ما قرار نمی دهد.
اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی از جنبه های مختلف قابل بررسی است. در واقع بتنی که در دما و رطوبت مناسب عمل آوری شده است، زودتر به مقاومت موردنظر می رسد. در مقابل، خشک شدن سریع در شرایط نامناسب عمل آوری شاید سبب تحت تأثیر قرار دادن فرآیند مقاوم شدن شود. در فرآیند تولید کارخانه ای مثل عمل آوری حرارتی قطعاً مقاومت اولیه ایده آل سریعتر بدست می آید. البته کنترل ها در اینجا الزامی است.
آیا افزایش سن بتن همیشه خوب است؟
خیر، افزایش سن بتن همواره به معنی عملکرد بهتر و وضعیت بهتر پیش تنیدگی نیست.
اصلاً به تعویق انداختن پیش تنیدگی مورد بحث نیست. سنی از بتن برای ما مطلوب است که بتن به حداکثر مقاومت و خواص لازم برسد و پروسه تولید یا اجرای پروژه با تأخیر دیرهنگام همراه نشود. زمان ایده آل در واقع تعادلی بین مقاومت بتن، الزامات طراحی و اجرا، تکنیک پیش تنیدگی و شرایط عمل آوری می باشد.
مهمترین دلایل اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی چیست؟
مهمترین دلایلی که نشان می دهند لازم است سن بتن حتماً مورد توجه قرار بگیرد را در جدول زیر بیان نموده ایم:
| دلیل اهمیت سن بتن | نحوه تأثیر بر بتن پیش تنیده |
| بدست آوردن مقاومت کافی | رسیدن بتن به سطح ایده آل برای تحمل تنش ها |
| کاهش ترک خوردگی | وارد شدن نیرو پیش از رسیدن بتن به مقاومت کافی |
| کنترل تغییر شکل | پایدارتر شدن بتن در سن بالاتر |
| کاهش آسیب ناحیه مهاری | کاهش مقاومت کافی و کاهش احتمال جداشدگی بتن |
| افزایش طول عمر بتن | کاهش آسیب پذیری و نفوذپذیری بتن |

سخن پایانی
اهمیت سن بتن مورد استفاده در پیش تنیدگی بیانگر این است که تولید بتن پیش تنیده حتماً باید با استفاده از بتن مرغوب و در شرایط ایده آل انجام شود و تکنیک پیش تنیدگی باید در زمان مناسب اجرا شود. بنابراین این مسئله به نحو دیگری نشان می دهد که فرآیند تولید بتن پیش تنیده کاملاً تخصصی است. اگر در نحوه تولید، خطایی صورت بگیرد حتماً بتن پیش تنیده ضعیف خواهد بود. لذا بتن پیش تنیده را باید از کارخانه های بزرگ و مجرب خریداری نمود.



