دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا

دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا شامل بارگذاری بیش از حد، تفاوت مشخصات واقعی بتن با میزان طراحی و جمع شدگی بتن است.

تیرچه پیش تنیده در زمان اجرا به دلیل نیروی پیش تنیدگی اعمال شده در آن، خیزی به طرف بالا ایجاد می کند. این خیز در اغلب مواقع طبیعی است و جزئی از عملکرد عضو است و غیرقابل پیش بینی نیست.

اما در مواقعی شاهد هستیم که خیز ایجاد شده در بعضی از تیرچه ها بیشتر است. این مسئله ممکن است علل گوناگونی داشته باشد که در ادامه می خواهیم به آن بپردازیم و رفتار تیرچه پیش تنیده از نظر خیز را کامل بررسی کنیم.

رفتار تیرچه پیش تنیده از نظر خیز چگونه است؟

نیروی پیش تنیدگی با ارائه یک اثر خمشی رو به بالا، جبران کننده قسمتی از خیز ناشی از وزن تیرچه و بارهای وارده می باشد. بنابراین تیرچه پیش تنیده سبب کاهش خیز در زمان بهره برداری از سازه می شود.

عوامل مؤثر بر خیز تیرچه پیش تنیده را در جدول زیر نشان داده ایم:

خیز در تیرچه پیش تنیده چگونه ایجاد می شود؟

زمانی که تیرچه از نوع معمولی است، وزن تیرچه و بارهای اعمال شده سبب ایجاد خیز به سمت پایین می شود. ولی در تیرچه پیش تنیده حتماً نیروی پیش تنیدگی موجب مقابله با خیز پایین می شود.

دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا به عوامل متعددی مربوط می شود. در صورتیکه کابل های پیش تنیده پایین تر از مرکز ثقل مقطع باشند، نیروی پیش تنیدگی قادر است تمایل تیر به شکل گیری خیز به سمت بالا را افزایش دهد.

لذا تیر پیش تنیده شاید قبل از اعمال بارهای بهره برداری همچنان از خیز به سمت بالا برخوردار باشد. میزان خیز در اینجا به پارامترهای مختلف مانند نیروی پیش تنیدگی و وزن عضو بستگی دارد.

آیا خیز رو به بالا غیرعادی است؟

خیر، همواره اینگونه نیست که خیز به سمت بالا به مشکلی اشاره داشته باشد. در اغلب اوقات این خیز طبیعی است و جزئی از رفتار طبیعی بتن پیش تنیده است.

خیز رو به بالا با هدف مقابله با خیز رو به پایین ناشی از وزن و بارهای بهره برداری از سوی مهندسان در نظر گرفته شده است. دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا حتی ممکن است به ارائه عملکرد بهتر آنها مربوط شود.

زمانی می توان خیز را مشکل دانست که میزان خیز از آنچه انتظار می رود و پیش بینی شده است بالاتر باشد و میزان قابل توجهی باشد. قطعاً این خیز بزرگ و غیرقابل پیش بینی، مشکلاتی را ایجاد می کند که متداول ترین آنها ترک خوردگی است. دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا باید به دقت مورد بررسی قرار بگیرد.

نشانه های غیرعادی بودن خیز چیست؟

به منظور تشخیص غیرعادی بودن خیز باید با نشانه هایی که وضعیت غیرعادی را نشان می دهند آشنایی داشت. برخی از این نشانه ها عبارتند از:

• اندازه گیری دقیق خیز تیر
• بررسی تاریخچه تغییر شکل
• قیاس نتایج با محاسبات طراحی
• بررسی میزان و نوع بارهای اعمال شده
• آنالیز وضعیت نیروی پیش تنیدگی
• وضعیت ترک خوردگی ها

مهمترین دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا چیست؟

عوامل زیادی را می توان در شکل گیری خیز بیشتر در بعضی از تیرها نام برد. چندین مورد از مهمترین دلایل را بررسی می کنیم:

1- شدت قابل توجه نیروی پیش تنیدگی

زمانی که نیروی پیش تنیدگی بسیار زیاد باشد، اثر خمشی افزایش پیدا می کند. لذا چنانچه نیروی اعمال شده یا نیروی مؤثر باقی مانده با میزان پیش بینی شده از قبل متفاوت است، میزان خیز واقعی فرق می کند. اینکه نیروی پیش تنیده بسیار بالا است به معنی افزایش ظرفیت یا عملکرد بهتر تیرچه پیش تنیده نیست و انتظار داریم که نیروی تیرچه پیش تنیده کاملاً تحت کنترل باشد.

2- موقعیت کابل های پیش تنیده

موقعیت کابل در مقایسه به مرکز مقطع از فاکتورهای مؤثر بر میزان خیز است. چنانچه کابل در موقعیت متفاوتی نسبت به موقعیت در نظر گرفته شده باشد، خروج از مرکزیت نیروی پیش تنیده تغییر می کند. این تغییر شاید کوچک باشد و در تیرچه های طولانی موجب اثرگذاری زیاد بر خیز شود. در نتیجه کنترل مسیر و موقعیت کابل ها در پروسه تولید و اجرای این مصالح مهم است و تولیدکنندگان بزرگی مانند مجموعه بتن پیش فشرده ایران bpico حتماً به آن توجه دارند.

3- جمع شدگی بتن، از دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا

جمع شدگی بتن قطعاً تغییراتی را در کرنش فولاد بوجود می آورد و سبب کاهش قسمتی از نیروی پیش تنیده می شود. این تغییرات نیرو موجب تأثیر بر تعادل اولیه تیر می شود و میزان خیز در طول زمان را دچار تغییراتی می کند. در نتیجه شرایط عمل آوری و رطوبت در بررسی رفتار بلند مدت تیرها اثر می گذارد.

4- بارگذاری بیشتر از میزان پیش بینی شده

ممکن است مشکل اصلاً مربوط به تیرچه پیش تنیده نباشد و به بار اعمال شده به تیرچه مربوط باشد. افزایش وزن سقف، کف، تأسیسات و تجهیزات نصب شده سبب می شود که خیز به سمت پایین به صورت قابل توجهی بیشتر شود. در نتیجه خیز تیرچه با آنچه که پیش بینی شده است متفاوت باشد.

سخن پایانی

دلایل خیز بیشتر برخی از تیرهای پیش تنیده بعد از اجرا مربوط به موارد مختلفی است که به برخی از آنها اشاره نمودیم. این مسئله ممکن است مشکلی را ایجاد نکند و شاید دردسرساز باشد. با توجه به این مسئله باید برآورد دقیق تری از خیز تیرها به عمل آورد. اگر تمامی پیش بینی هایی که صورت گرفته است درست نباشد سازه از نظر کیفیت، مقاومت و دوام با مشکل مواجه می شود. در نتیجه طراحی و محاسبات باید با دقت و آنالیز بیشتر انجام شود.