چرا بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم رشد کرد؟

بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم در بخش های مختلف ساختمان سازی و پروژه های عمرانی استفاده شد و دستاوردهای مثبت زیادی داشت.

یکی از بحران هایی که بعد از جنگ جهانی دوم رایج شد، خرابی گسترده ساختمان ها و زیرساخت ها بود. بنابراین ساخت و سازها و عملیات عمرانی زیادی آغاز شد. سرعت در ساخت و سازها بسیار مهم بود. در نتیجه استقبال خوبی از مصالحی می شد که به ساخت و سازها سرعت بیشتری ببخشد. یکی از این متریال بتن پیش ساخته بود.

امروزه بتن پیش ساخته نسبت به گذشته پیشرفت زیادی کرده است و در انواع مختلف شامل بتن پیش تنیده تولید می شود. بتن های پیش ساخته امروزی با بتن های پیش ساخته ای که آن زمان استفاده می شدند، تفاوت های زیادی دارند.

بتن پیش ساخته برای نخستین بار در چه سالی استفاده شد؟

بتن پیش ساخته در میانه های قرن بیستم به بیشترین شهرت رسید و نام آن بر سر زبان ها در این حوزه افتاد. اما قبل از این دوران نیز از شکل ابتدایی بتن پیش ساخته استفاده می شد.

رومیان باستان، نخستین افرادی بودند که با قالب گیری بتن به ساخت طاق ها و کانال های آب اقدام نمودند. نخستین ثبت تولید یا اختراع قطعات بتنی پیش ساخته در سال 1845 در کشور انگلیس انجام شد که نتیجه آن ساخت سقف های بتنی مسلح پیش ساخته بود.

بررسی ها نشان می دهد که تا قبل از جنگ جهانی دوم با وجود قطعات بتنی پیش ساخته، استفاده زیادی از آن نمی شد و پس از جنگ جهانی دوم استفاده از بتن پیش ساخته به جای بتن درجا متداول شد.

دلایل استفاده گسترده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم چیست؟

بتن پیش ساخته به عنوان بتنی که بدون اجرا و قالب گیری در پروژه در کارخانه از 0 تا 100 تولید می شود پس از جنگ جهانی دوم به شدت مورد توجه صنعت ساختمان و عمران قرار گرفت که دلایل آن را با هم مرور می کنیم:

1-   کنترل کیفیت در کارخانه و بی نیازی به دقت نیروی انسانی

کیفیت بتن پیش ساخته متکی به دقت نیروی انسانی نیست. زیرا این بتن در کارخانه تولید می شود و کنترل کیفیت آن به طور کلی در کارخانه انجام می شود. زمانی که بتن در کارخانه تولید می شود دیگر چالش هایی مانند احتمال ترک خوردن، احتمال کرمو شدن یا شوره زدن در بتن پیش رو نخواهد بود. البته ممکن است بتن پیش ساخته با این مشکلات روبرو شود اما این احتمال به نسبت بتن درجا، ضعیف تر است.

2-   سرعت بی نظیر در اجرا

سرعت بی نظیر در اجرا موجب استقبال گسترده از استفاده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم شد. عملیات قالب بندی، آرماتوربندی، بتن ریزی و عمل آوری برای اجرا بتن درجا باید به دقت انجام شود که مسلماً وقت گیر است. اما 0 تا 100 تولید بتن پیش ساخته در کارخانه انجام می شود و همین مسئله سبب می شود که اجرا با آن بسیار سریع باشد.

با توجه به کاربرد فراوان بتن در بخش های مختلف ساختمان، افزایش سرعت اجرای بتن به صورت قابل توجهی بر سرعت پیشرفت پروژه اثر می گذارد. این همان چیزی است که سازندگان بعد از جنگ جهانی دوم به آن توجه زیادی داشتند.

3-   بهینه سازی مصرف سیمان و مصالح

مصرف سیمان و مصالح با استفاده از بتن پیش ساخته کاهش پیدا می کند و این همان چیزی است که سازندگان در آن زمان به آن نیاز داشتند. بدون شک یک دلیل استقبال از استفاده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم ، صرفه جویی در مصرف سیمان و مصالح بود.

مصالح ساختمانی بعد از جنگ جهانی دوم به شدت گران شدند و به سختی تهیه می شدند. کارخانه های پیش ساخته توانستند با بهره گیری از قالب های چندین بار مصرف فلزی و بهینه سازی فرمولاسیون بتن از اتلاف مصالح جلوگیری کنند و حتی هدررفت مصالح را به صفر برسانند.

4-   معرفی فناوری پیش تنیدگی

اوژن فریسینه یک مهندس حرفه ای اهل فرانسه بود که با ترویج فناوری بتن پیش ساخته در دوران جنگ و بعد از آن توانست تیرهای بتنی طویل تر و نازک تر با تحمل بار بیشتر بسازد. این فناوری توانست یک تحول بزرگ در زمینه ساخت پل های بتنی پیش ساخته بوجود بیاورد.

5-   کمبود نیروی کار ماهر

یک دلیل استفاده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم ، کمبود نیروی کار ماهر است. برای استفاده از بتن درجا به نیروی کار بیشتری نیاز است. اما برای اجرا و نصب بتن پیش ساخته، نیروی کار کمتری نیاز است.

به همین دلیل در آن زمان برای اینکه نیروی کار کمتری را به خدمت بگیرند از بتن پیش ساخته به جای بتن درجا استفاده کردند. در واقع به جای آنکه تمام عملیات آماده سازی و اجرای بتن در محل پروژه انجام شود، بخشی از آن در کارخانه انجام می شود.

چرا بتن پیش ساخته برای بازسازی اروپا اهمیت داشت؟

استفاده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم در کشورهای اروپایی بسیار متداول شد. زیرا این کشورها دارای حجم تخریب زیادی بودند و برای بازسازی و ساخت ساختمان های خود نیاز به مصالح پیش ساخته داشتند.

بتن پیش ساخته با کاهش حجم عملیات در محل پروژه و هماهنگی بسیار خوب میان مراحل تولید تا آماده سازی به ساخت ساختمان های بهتر در مدت زمان کوتاه تر، کمک زیادی کرد. توجه به استفاده از بتن پیش ساخته در آن زمان فقط مربوط به تحولات پس از جنگ نبود. موارد زیر موجب شد که اروپا از استفاده از بتن پیش ساخته استقبال بسیار زیادی کند:

• توسعه صنعتی
• رشد شهرنشینی
• ضرورت ساخت سازه های اقتصادی
• صرفه جویی در مصرف مصالح و کاهش اتلاف مصالح

سخن پایانی

یکی از تغییر و تحولات صنعت ساختمان پس از جنگ جهانی دوم مربوط به استفاده از مصالح پیش ساخته بود. استفاده از بتن پیش ساخته بعد از جنگ جهانی دوم رواج زیادی پیدا کرد. این بتن توانست بسیاری از چالش هایی که در ساخت و ساز با آن مواجه بودند را برطرف کند.

بتن پیش ساخته می توانست همان کیفیت و استحکامی که بتن معمولی ارائه می دهد را از خود نشان دهد و حتی به مراتب بهتر باشد. بنابراین با توجه به سهولت اجرا و سرعت بالای اجرا مورد توجه صنعت ساختمان در آن زمان قرار گرفت.