تفاوت ضد یخ ملات و بتن در ترکیبات شیمیایی و مکانیسم عمل است که موجب می شود از هر یک در شرایطی خاص استفاده شود.
چالش های مختلفی در حین ساخت یک سازه بوجود می آید که برخی از آنها قابل پیش بینی است. لذا راهکارهایی از قبل برای مقابله با این چالش ها و رفع مشکلات احتمالی اندیشیده شده است. یکی از چالش هایی که در ساخت و سازها با آن مواجه هستیم، سرما و یخ زدگی مصالح ساختمانی است.
برای مقابله با این چالش ها از ضد یخ استفاده می کنند. سازندگان و مهندسان احتمالاً اسم ضد یخ بتن و ملات را شنیده اند. دانستن تفاوت ضد یخ ملات و بتن مهم است و کمک می کند که از هر یک در کاربرد مناسب استفاده کنیم.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
با چه هدفی از ضد یخ ها استفاده می کنیم؟
ضد یخ ها، از متریال مهم و کاربردی در ساخت و سازها در زمستان هستند. ضد یخ ها به سبب عملکرد شیمیایی و فنی خود موجب سهولت بتن یا ملات ریزی می شوند. اهداف استفاده از ضد یخ ها عبارتند از:
- ممانعت از یخ زدگی آب داخل بتن و ملات در هوای بسیار سرد
- کمک به حفظ کیفیت بتن و ملات به ویژه در پروژه های فضای آزاد
- تسریع در روند گیرش اولیه و رسیدن به مقاومت زودرس
- امکان بتن ریزی بدون لزوم گرما دادن به مصالح
- به حداقل رسیدن ترک های حاصل از انبساط و انقباض
اصلی ترین تفاوت ضد یخ ملات و بتن در چیست؟
تفاوت این دو در موارد مختلف را بررسی می کنیم:
تفاوت ها از نظر ترکیبات شیمیایی
- ضد یخ ملات: ضد یخ ملات بر اساس ترکیبات الکلی مثل اتیلن گلیکول تولید شده است. الکل ها موجب کاهش نقطه انجام می شوند و از یخ زدگی ممانعت به عمل می آورند. استفاده از ضد یخ های دارای الکل برای بتن، اصلاً خوب نیست. چرا که بر پروسه هیدراتاسیون اثر بد می گذارد و موجب کاهش مقاومت نهایی بتن می شود.
- ضد یخ بتن: این ترکیبات بر پایه ترکیبات نیترات دار مثل نیترات سیدم می باشد که بر روی نقطه انجماد آب تأثیر دارد و موجب می شود که بتن در دمای پایین بدون یخ زگی بتواند سرعت هیدراتاسیون را به خوبی انجام دهد و به نتیجه برسد. بعضی از ضد یخ های بتن شاید دارای مواد دیگری مثل کلرید کلسیم باشند که موجب سرعت بخشی به پروسه گیرش می شوند.
تفاوت ضد یخ ملات و بتن از نظر مکانیسم عمل
هر دو موجب کاهش نقطه انجماد آب ترکیب بتنی یا ملاتی می شوند. در واقع در دمای پایین تر از نقطه انجماد آب، دیگر شاهد انجماد آب بتن یا آب ملات نخواهیم بود و پروسه هیدراتاسیون کامل می شود.
- ضد یخ بتن: نیترات های ترکیب ضد یخ بتن به یون های کلرید جذب شده و اجازه نمی دهند که یخی شکل بگیرد. این پروسه موجب می شود که بتن در دمای بسیار کم هم به صورت مایع وجود داشته باشد و پروسه هیدراتاسیون ساده انجام می شود.
- ضد یخ ملات: الکل های موجود در ضد یخ ملات به مولکول های آب جذب می شوند و به نوعی یک پیوند هیدروژنی ایجاد می کنند و این کار سبب می شود که نقطه انجماد آب به کمترین میزان برسد. در واقع اگر آب موجود در ملات بخواهد یخ بزند باید هوا بسیار سردتر از آنچه که در واقعیت هست، باشد.
تفاوت ضد یخ ملات و بتن بر گیرش و مقاومت نهایی
- ضد یخ بتن: بعضی از ضد یخ های بتن دارای کلرید کلسیم می باشند که سبب افزایش سرعت گیرش می شوند. تسریع در گیرش بتن از این حیث حائز اهمیت است که بتن می تواند در هوای سردتر به گیرش ابتدایی و موردانتظار برسد. اما اگر از کلرید کلسیم زیاد استفاده شده باشد ممکن است فولادی که در بتن پیش تنیده یا بتن مسلح به کار رفته باشد با مشکل خوردگی مواجه شود.
- ضد یخ ملات: ضد یخ های دارای الکل اثر کمی بر سرعت گیرش دارند. با این وجود بکارگیری ضد یخ های الکلی برای بتن ممکن است سبب کاهش سرعت پروسه هیدراتاسیون شود و حتی بر مقاومت نهایی بتن اثر بدی داشته باشد.
چطور ضد یخ مناسبی برای پروژه ساخت و ساز خود انتخاب کنیم؟
به چندین مورد باید توجه داشته باشیم و با درنظر گرفتن آنها به انتخاب ضد یخ اقدام کنیم. حتماً تفاوت ضد یخ ملات و بتن را بررسی کرده و تشخیص دهید که کدامیک در شرایط و کاربرد فعلی برای شما مناسب تر هستند. نکاتی که باید مورد توجه قرار بگیرند، عبارتند از:
- به ویژگی های پروژه توجه داشته باشید. اگر سازه موردنظر از نوع پل یا برج باشد، به منظور دستیابی به حداکثر مقاومت بتن باید ضد یخ بدون کلرید کلسیم را استفاده نمود.
- دمای محیط باید بررسی شود. حداقل دمایی که انتظار می رود در طول پروسه گیرش بتن با آن روبرو شوید، باید مشخص شود. ضد یخ های مختلف تا سطح متفاوتی می توانند دما را کاهش هند. دماهای پایین تر نیازمند ضد یخ هایی با امکان کاهش هر چه بیشتر نقطه انجماد هستند.
- سرعت باید درنظر گرفته شود. برای دستیابی به حداکثر سرعت پروسه گیرش بتن باید ضد یخی را انتخاب کنید که دارای کلرید کلسیم باشد و عمر زیادی کند. البته مجدداً یادآور می شویم که استفاده زیاد از کلرید کلسیم سبب خوردگی فولاد می شود.
سخن پایانی
با تفاوت ضد یخ ملات و بتن آشنا شدیم. آنچه که هدف شما است و مرحله ای از ساخت که با چالش هوای سرد مواجه شده اید، تعیین می کنند که از کدامیک از ضد یخ ها استفاده کنید. ضد یخ ها می توانند موانع ساخت و ساز در زمستان را از مقابل شما بردارند.
اگر می خواهید ساخت و سازهای خود را با سرعت بالا و بدون وقفه انجام دهید حتماً از ضد یخ ها استفاده کنید. ضد یخ ها باید با درنظر گرفتن نکات مختلفی مانند نوع ضد یخ، ترکیبات شیمیایی، مکانیسم عملکرد، برند تولیدکننده و سطح کیفیت خریداری شوند. هر اندازه سطح کیفیت ضد یخ ها بالاتر باشد مسلماً عملکرد بهتری دارند و نتیجه بهتری از استفاده از ضد یخ ها حاصل می شود. بتن ریزی و ملات ریزی در هوای سرد با ضد یخ های مربوطه به خوبی انجام می شود.
