بتن ریزی زیر آب چگونه انجام می شود؟

بتن ریزی زیر آب باید به روش مناسب و توجه به ضوابط و اصول کار انجام شود تا کیفیت، دوام و مقاومت لازم را دارا باشد.

بتن ریزی زیر آب قطعاً با چالش هایی همراه است و به همین دلیل توصیه می شود از انجام این کار حدالامکان خودداری شود. راهکارهای زیادی وجود دارند که بتوان کار را به گونه دیگری انجام داد تا به بتن ریزی در زیر اب، نیاز نباشد. اما در اجرای برخی از پروژه ها چاره ای به جز بتن ریزی در زیر آب نداریم که بدین منظور باید اصولی به انجام کار بپردازیم.

آیا بتن ریزی زیر آب امکان پذیر است؟

بله، این کار به شرط رعایت اصول کار و استفاده از متریال باکیفیت انجام پذیر است. بتن ریزی در این شرایط با چالش های زیادی همراه است اما به هر حال شدنی است.

در کاربردهای مختلفی مانند اجرای فونداسیون پل ها، اسکله ها، سدها و چاه های آب نیاز به انجام این کار است. چالشی که در اینجا وجود دارد این است که قسمتی از سیمان شاید در تماس مستقیم با آب شسته شود. در نتیجه مقاومت سطحی بتن به کمترین میزان می رسد و احتمال نفوذ مایعات به بتن افزایش پیدا می کند و این مسئله قطعاً طول عمر سازه را در معرض خطر قرار می دهد. اجرای بتن باید با روش های اصولی و مناسب انجام شود.

چه روش هایی برای بتن ریزی زیر آب داریم؟

روش های متداول برای انجام این کار را بررسی می کنیم:

1- بتن ریزی با روش قیف و لوله (ترمی):

بتن ریزی با این ابزارها به صورتی است که یک سر لوله در خارج از آب به یک قیف خاص وصل می شود و بتن را از داخل یک قیف به داخل لوله می ریزند و از آنجا به قالب می ریزند. ترمی یا قیف و لوله از یک لوله به قطر مشخص و یک قیف در انتهای لوله تشکیل شده است.

این المان به گونه ای روی برج تعبیه می شود که بتوان آن را تا بالا آمدن سطح بتن در قالب بالا آورد. آغاز بتن ریزی با ترمی از اهمیت زیادی برخوردار است. لایه های ابتدایی باید تحت کنترل باشند و با دقت به داخل قالب فرستاده شوند.  در اینجا می توان از روش لوله تر و روش لوله خشک استفاده نمود.

2- روش جام زیر آب:

بتن ریزی زیر آب با جام بدین صورت است که جام دارای بتن را زیر قالب می برند و دریچه آن به آرامی باز می شود تا بتن به آسانی تخلیه شده و در آب موج ایجاد نشود و بتن و آب با یکدیگر ترکیب نشوند. جام بعدی در بتن از پیش ریخته شده است و دریچه باز می شود و بتن جدید را درون بتن مرحله اول ریخته می شود. در صورتیکه باز شدن دریچه جام با لوله های هوای فشرده صورت بگیرد، بایستی جام از ابزاری برخوردار باشد که هوای خروجی، موجب ایجاد موج نشود.

این امکان وجود دارد که سطح بتن را با استفاده از یک پوشش مناسب پوشاند. این تکنیک با تکنیک قیف و لوله به صورت ترکیبی قابل اجرا می باشد که در این شرایط باید به اصول کار و هماهنگی های لازم به خوبی توجه کرد.

3- بتن ریزی زیر آب با کیسه

این روش با دوام زیادی همراه نیست اما در مواردی می تواند نیازهای پروژه یا کاربرد موردنظر را برطرف کند. کیسه های مقاوم باید برای این کار مورد استفاده قرار بگیرد. نصف کیسه باید از بتن پر شود و کیسه ها دارای انعطاف پذیری زیاد باشد.

خمیر سیمان از میان بافت های کنف تراوش کرده و در متصل کردن کیسه ها مؤثر باشد. کیسه ها باید دستی در محل خود قرار بگیرند. با استفاده از میخ کوبی می توان محل کیسه ها را فیکس نمود.

4- بتن ریزی زیر آب با پمپ

بتنی که در اینجا به کار می روند باید روانی ایده آلی داشته باشند تا مانع از کیپ شدن لوله ها شوند. برای آنکه ترکیب بتن در اینجا ایده آل باشد و روانی موردنظر را داشته باشد، می توان از روان کننده و فوق روان کننده ها استفاده نمود.

استفاده از این روش به نسبت روش های مختلف با چالش هایی همراه است. چنانچه بتن در آب های عمیق پمپ شود کاملاً پایین می رود و این کار موجب خلاء در لوله می شود که موجب مکش خمیر سیمان از میان سنگدانه ها و سرانجام جداشدگی بتن می شود.

این روش برای بتن ریزی گروت و بتن هایی که از سنگدانه های نخودی برخوردار هستند، انجام می شود. زیرا پمپ، قطر اندکی دارد و اصطکاک جداره و بتن افزایش پیدا می کند و بتن ریزی با کمترین سرعت انجام می شود.

ضوابط فنی بتن ریزی زیر آب چیست؟

بتن ریزی در اینجا باید با توجه به ضوابط فنی لازم انجام شود. بتن ریزی را حتماً با توجه به نکات زیر انجام دهید:

• بتن بایستی به اندازه کافی روان و با اسلامپ به اندازه باشد تا مشکل جداشدگی و آب شستگی رخ ندهد.
• ماکزیمم سایز سنگدانه بایستی به اندازه باشد و برای بتن معمولی تا به اندازه 25 میلی متر باشد.
• دانه بندی باید ریزبافت و پیوسته باشد و بدین منظور لازم است که ماسه کاملاً گرد و فاقد لبه های تیز به کار رود.
• اگر هوا سرد است حتماً از دیرگیرکننده ها استفاده شود.

مصالح موردنیاز برای بتن‌ریزی زیرآب چیست؟

برای بتن ریزی زیر آب باید از مصالح مقاوم در برابر آب و فشار هیدرواستاتیک استفاده نمود. همچنین مقاومت مصالح در برابر دما از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. سیمان پرتلند با عیار بالا، سنگدانه های هم دانه، آب تمیز و افزودنی های ضد شستشو از مهمترین اجزای بتنی است که باید در این پروژه به کار رود. روان کننده ها و مواد پلیمری موجب افزایش چسبندگی و کنترل جدایش می شوند. با درنظر گرفتن شرایط پروژه و آب و هوا می توان ترکیب ایده آل مصالح را درنظر گرفت.

سخن پایانی

بتن ریزی زیر آب ، یک پروسه حساس می باشد که با راهکار مناسب و روش اجرایی درست انجام می شود. با توجه به خصوصیات پروژه موردنظر و چالش هایی که وجود دارد می توان روش ایده آل را برای بتن ریزی انتخاب نمود. اصول و ضوابط فنی اجرای بتن در تمامی روش ها تقریباً مشابه است و در هر حالت باید به آنها توجه نمود و بتن ریزی را به درستی و در بالاترین سطح کیفیت انجام داد.