محل قطع بتن در فونداسیون

محل قطع بتن در فونداسیون بهتر است در ثلث میانی بین دو ستون باشد. چرا که نزدیک ستون ها، برش بیشتری ایجاد می شود.

قطع بتن از مراحل مهم در عملیات بتن ریزی می باشد که چنانچه به درستی انجام نشود، موجب شکل گیری درز سرد و کاهش مقاومت سازه می گردد. قطع بتن، شرایطی است که بتن ریزی موقتاً متوقف می شود و بتن ریزی جدید روی همان سطح یا محل معین ریخته می شود. تعیین محل قطع باید به گونه ای انجام شود که بتن ریزی در ادامه به سادگی انجام شود و مقاومت سازه کم نشود.

قطع بتن چیست؟

قطع بتن، حالتی است که به دلایل مختلف به توقف عملیات بتن ریزی می پردازند و در ادامه، بتن ریزی در همان سطح یا محل معین انجام می شود. پس هر جا که بتن ریزی در چندین مرحله انجام شود، با قطع بتن مواجه هستیم. در واقع بتن ریزی اولیه انجام شده است و بتن حالت گرفته است و سپس مجدداً قصد انجام بتن ریزی را دارند.

قطع بتن در اغلب منابع از جمله مبحث نهم مقررات ملی ساختمان و نشریه 55 با عنوان درز اجرایی بیان شده است. درزهای اجرایی به منظور ساده تر کردن پروسه بتن ریزی و با لحاظ محدودیت های حجم بتن مشخص می شود. توجه به محل قطع بتن، بسیار مهم است. چرا که بی توجهی به آن، مشکلات زیادی را بوجود می آورد.

محل قطع بتن در فونداسیون باید کجا باشد؟

بتن ریزی المان های بتنی حجیم مثل پی ساختمان به احتمال زیاد طی چندین مرحله انجام شود. لذا محل قطع باید جایی باشد که ادامه بتن ریزی را دچار مشکل نکند.

قطع بتن هنگامی ایجاد می شود که یکی از حالت های زیر رخ دهد:

• هنگامی که ترکیب بتنی به پایان برسد.
• زمان کافی برای تمام کردن عملیات بتن ریزی در اختیار نباشد.
• همه المان های لازم برای بتن ریزی در زمان کنونی در دسترس نباشد. به طور مثال با مشکل تمام شدن بتن مواجه شویم و ناچار باشیم صبر کنیم تا بتن دوباره به محل پروژه برسد.

با دانستن این توضیحات به تعیین محل قطع می پردازیم. تعیین محل قطع بتن در فونداسیون باید در محل هایی انجام شود که نیروی برشی کمتری در آنجا است. بنابراین موارد زیر را درنظر بگیرید:

• در فونداسیون های گسترده و نواری باید محل قطع در یک سوم فاصله میانی میان دو ستون باشد. زیرا برش در نواحی نزدیک ستون ها، بسیار زیاد اسست.
• محل قطع بتن در تیرها و دال ها باید دورتر از بخش چشمه اتصال و در یک سوم مرکزی طول تیر باشد.
• اگر قطع بتن پی در محل ستون باشد، به علت احتمال بوجود آمدن درز سرد، شاهد افت بسیار زیاد مقاومت مخلوط بتن هستیم که به منظور ممانعت از این مشکل، باید تدابیر لازم اندیشیده شود.

نکات مهم درباره محل قطع بتن در فونداسیون چیست؟

توجه به نکات زیر بسیار مهم است:

• سطح بتن قبلی باید به صورت زبر و سخت باشد.
• سطح بتن قبلی بایستی پاک شود تا دوغاب کاملاً از بین رود.
• سطح بتن قبلی به منظور اجرای بتن ریزی جدید باید به حالت اشباع یا خشک باشد.

نحوه محل قطع بتن در فونداسیون چگونه است؟

با درنظر گرفتن نکات مذکور باید قطع بتن را به حالت زیر اجرا کنید:

1- انتخاب مصالح مناسب :

اولین نکته ای که باید به آن توجه کنید این است که مصالح مناسبی را برای این کار انتخاب کنید. رابیتس یا توری بدین منظور مناسب است. دقت کنید که از توری مرغی استفاده نکنید. استفاده از دو لایه رابیتس موجب شکل گیری چشمه های کوچک تر و کنترل بهتر ترکیب بتن می شود.

2- آماده سازی سطح:

در زمان بتن ریزی، کمی شیره ترکیب بتنی از چشمه های رابیتس بیرون می آید و سطح شیار دار بوجود می آید. این سطح سبب می شود که بتن تازه در مرحله بعد بهتر بتواند با سطح پیوند بخورد و مقاومت برشی به حداکثر میزان ممکن برسد.

3- رعایت زوایا و وضعیت درز اجرایی:

رابیتس بایستی به طور عمودی باشد. چنانچه محل قطع بتن در فونداسیون با زاویه مایل و نامناسب تعیین شود ممکن است ترک های برشی ایجاد شود. انتخاب زاویه از اهمیت بسیاری برخوردار است و قطعاً در طول عمر و کیفیت سازه اثرگذار می باشد.

4- وضعیت بعد از گیرش:

در ادامه محل قطع بتن در فونداسیون باید وضعیت بعد از گیرش مشخص شود. رابیتس ها از جنس گالوانیزه می باشند و اصلاً به مشکل زنگ زدگی دچار نمی شوند. لذا بدون برداشتن در محل در همان حالت می مانند و مقاومت مقطع افزایش پیدا می کند. در موقعیت هایی که کیفیت رابیتس ها قابل اعتماد نیست و ممکن است مشکل زنگ زدگی و هدایت آن به آرماتورهای اصلی  رخ دهد، باید رابیتس ها کنار گذاشته شوند.

5- تقویت برشی در محل قطع بتن در فونداسیون:

به منظور افزایش مقاومت برشی در بخش درز میان دو لایه باید از آرماتورهای عمود بر سطح استفاده نمود. بخشی از این آرماتور در بتن قبلی و بخش دیگر در ترکیب بتنی تازه نصب می شود. این کار باید به درستی و به دقت انجام شود.

6- بتن ریزی مرحله دوم در ادامه کار

بتن ریزی روی سطح آماده و مضرس انجام می شود. توجه به پیوستگی، فشردگی و ویبره ایده آل در بتن ریزی مرحله دوم بسیار مهم است تا درز سرد شکل نگیرد و استحکام سازه به بیشترین میزان خود برسد. بتن ریزی باید با توجه به اصول کار انجام شود. بتنی که مورد استفاده قرار می گیرد باید کیفیت بالایی داشته باشد.

سخن پایانی

محل قطع بتن در فونداسیون باید به درستی مشخص شود. اگر بتن ریزی چندین مرحله ای با رعایت اصول کار انجام شود شاهد بروز مشکلاتی مانند درز سرد، ترک خوردگی و ضعف سازه نخواهید بود. هر زمان که انجام عملیات بتن ریزی به طور پیوسته امکان پذیر نیست می توان بتن ریزی را در چندین مرحله انجام داد و بدین منظور باید اجرای محل قطع بتن در فونداسیون را به درستی انجام داد.

انتخاب درست محل قطع موجب می شود که یکپارچگی و کیفیت بتن ریزی در معرض آسیب نباشد و تأثیر سوئی روی کیفیت سازه نداشته باشد. بدین ترتیب لایه های بتن جدید و قدیم به خوبی با یکدیگر اتصال خواهند داشت.