بتن اکسپوز در طراحی خارجی در نما یا سقف به کار می رود که نتایج استفاده از هر دو کاملاً مثبت است و امتیازات زیادی را به همراه دارد.
بتن نما یا اکسپوز، از انواع بتن های معماری می باشد که برای پرداخت نهایی سطوح داخلی و خارجی نمای ساختمان به کار می رود و موجب جذابیت بیشتر نما می شود. اگر بخواهیم تعریف ساده تری از بتن اکسپوز داشته باشیم می توانیم بگوییم که هر بتنی که سطح آن در معرض دید باشد، بتن اکسپوز نام دارد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید
تاریخچه بتن اکسپوز به چه زمانی برمی گردد؟
برای نخستین بار از این بتن برای ساخت یکی از کلیساهای بزرگ در فرانسه در سال 1922 استفاده شد. این مسئله نشان می دهد که این بتن دارای تاریخچه بسیار قدیمی می باشد.
استفاده از بتن اکسپوز در طراحی خارجی در سال 1963 میلادی صورت گرفت. البته برای نخستین بار در مراکز هنرهای دیداری کارپنتر دانشگاه هاروارد از این بتن استفاده شد. نتایج حاصل به اندازه ای مثبت بود که موجب ترویج استفاده از بتن اکسپوز در سال های 1965 تا 1990 میلادی شد.
با استفاده از بتن اکسپوز می توان نمای اصلی ساختمان را به شکل های مختلف اجرا نمود. با کمی خلاقیت و ابتکار در طول تاریخ از بتن اکسپوز به شکل های مختلف برای طراحی نما استفاده شد و نماهای مختلفی پیاده سازی شد. امروزه نماهای اکسپوز با نماهای اکسپوز قدیمی، تفاوت زیادی دارند.
بتن اکسپوز چطور اجرا می شود؟
بتن اکسپوز به روش های مختلف درجا و پیش ساخته پیاده سازی می شوند که هر دو دارای سازوکار مختلفی هستند اما نمای حاصل در هر دو روش از ویژگی های بسیار خوبی برخوردار می باشد.
قطعاً اجرای بتن اکسپوز به روش پیش ساخته با سرعت بالاتری انجام می شود. نحوه اجرای بتن اکسپوز در طراحی خارجی به دو روش مختلف درجا و پیش ساخته را بررسی می کنیم:
1- بتن اکسپوز پیش ساخته و چگونگی اجرای آن:
بتن نمای پیش ساخته در کارگاه تولید می شود و نظارت های مختلفی برای تولید آن وجود دارد. این بتن از ابعاد مختلف برخوردار است. این بتن در کارخانه به روش های گوناگون تولید می شود.
برای پرداخت بتن می توان از تکنیک هایی مثل اسیدکاری، واش بتن، سندبلاست، برس زنی، چکش کاری و تزریق رنگدانه استفاده نمود. اجزای بزرگ این بتن را پنل و اجزای کوچک را تایل می نامند.
بتن نمای پیش ساخته به طور ایستا یا متصل به اسکلت سازه نصب می شوند. هر اندازه دانسیته بتن کمتر باشد، توانایی خودنگهداری یا ایستایی آن بیشتر می باشد. پنل هایی در ضخامت 150 میلی متر به صورتی ساخته می شوند که طول آنها، حد فاصل میان دو ستون یا کف کناری را می پوشاند. پنل و تایل پیش ساخته با قالب های خاص چوبی یا شیشه ای ساخته می شود.
در مواقعی قبل از بتن ریزی، قفسه های آرماتور داخل قالب کار می شود. پنل ها به صورتی تولید می شوند که می توان آنها را به آسانی استفاده کرد و به یکدیگر وصل کرد. بعد از قالب برداری، سطح بتن نما با تکنیک های گوناگون پرداخت می گردد تا ظاهر خوبی پیدا کنند. این پنل ها به محل پروژه انتقال داده می شود و به صورت اصولی اجرا می شود.

2- بتن اکسپوز درجا و چگونگی اجرای نما:
بتن اکسپوز در طراحی خارجی به صورت درجا، کمی پیچیده تر اجرا می شود. در نتیجه دقت و نظارت بیشتری نیاز می باشد.
فاکتورهای گوناگونی روی کیفیت این روش اجرای بتن نما مؤثر هستند که از جمله آنها می توان به قالب و سیستم بکار رفته برای اتصال قالب ها، طرح اختلاط بتن، نوع و میزان رنگدانه ها، نوع رهاساز قالب، تکنیک آماده سازی مثل سنباده یا پولیش و پروسه پرداخت نهایی مثل پوشش دهی یا جلا دادن اشاره نمود.
تقسیم بندی کلی بتن اکسپوز چگونه است؟
انواع بتن اکسپوز در طراحی خارجی را بر اساس موارد مختلف دسته بندی می کنند.
بتن نما بر مبنای کاربری شامل نمای بیرونی، دیوارهای بیرونی و پشت بام هستند. همچنین این بتن برای فضای داخلی قابل استفاده است و در فضای داخلی به چندین دسته شامل دیوار، کف، سقف و دکوراسیون تقسیم می شود.
بتن نما بر مبنای رنگ به دو نوع معمولی و رنگی تقسیم می شود که بتن رنگی در دو نوع تک رنگ و چند رنگی وجود دارد.
بتن نما بر مبنای بافت به دو نوع بتن نمای صیقلی و بتن نمای زبر تقسیم می شود.
بتن نما بر مبنای شکل به چندین نوع شامل استاندارد، معمولی، سه بعدی و سفارشی تقسیم می شود.
کاربردهای بتن اکسپوز در طراحی خارجی چیست؟
بتن در طراحی خارجی برای 1- نمای خارجی و 2- اجرای سقف به کار می رود.
با هر یک از این کاربردها بیشتر آشنا می شویم:
1- اجرای نما با بتن اکسپوز
این بتن با نصب پنل های پیش ساخته بتنی برای نمای بیرونی ساختمان اجرا می شود. علاوه بر پنل های پیش ساخته بزرگ و ضخیم می توان از پنل های پیش ساخته نازک بر روی نما استفاده نمود.
2- اجرای سقف با بتن اکسپوز
تایل های بتنی با پروفیل های S شکل یا SS شکل و مسطح و مقاطع شبیه آن در اینجا مورد استفاده قرار می گیرند. بتن های اکسپوز بام در چندین رنگ شامل خاکستری روشن، قهوه ای، قرمز و خاکستری بسیار تیره هستند. دوام و مقاومت بسیار خوبی که این پانل های بتنی دارند، آنها را برای اجرای بام یا سقف نهایی مناسب کرده است. این پانل ها ممکن است طول عمری بیشتر از نیم قرن داشته باشند.
سخن پایانی
استفاده از بتن اکسپوز در طراحی خارجی با مزایای بسیار زیادی همراه است. هزینه مناسب، مقاومت و دوام بالا، فراوانی مصالح موردنیاز، سرعت بالای اجرا در نوع پیش ساخته و … از جمله مزایای ارزشمند استفاده از بتن نما می باشد.
بتن اکسپوز در اندازه و شکل های گوناگون تولید می شود و از یک سطح صاف و یکنواخت برخوردار است. این بتن را می توان یک تکنیک مدرن برای اجرای نما دانست که دارای رنگ های مختلفی است. اجرای این نما به سادگی انجام می شود. در حال حاضر برای اجرای نماهای مختلفی از این روش اجرای نما استفاده می کنند و نتیجه از نظر زیبایی، مقاومت و دوام کاملاً قابل قبول و مورد تأیید می باشد.




